Hiroo Onoda: Ο Ιάπωνας αξιωματικός που πολέμησε μόνος του 29 χρόνια στη ζούγκλα

Τον Δεκέμβριο του 1944, ένας 22χρονος Ιάπωνας αξιωματικός κατέβηκε από ένα στρατιωτικό πλοίο στο νησί Lubang, στις Φιλιππίνες. Ήξερε πολλά πράγματα που οι περισσότεροι στρατιώτες δεν γνώριζαν: πώς να κατασκευάζει αυτοσχέδια εκρηκτικά, πώς να κρύβεται μέσα σε εχθρικό έδαφος, πώς να σαμποτάρει γέφυρες και αεροδρόμια. Είχε εκπαιδευτεί στο παράρτημα Futamata της Σχολής Nakano — ένα μυστικό κέντρο του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Στρατού για ανταρτοπόλεμο, σαμποτάζ, κατασκοπεία και ψυχολογικό πόλεμο.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Παιδί μεγάλωσε με πιθήκους στη ζούγκλα για 5 χρόνια

Η αποστολή του ήταν συγκεκριμένη: να καταστρέψει τον αεροδιάδρομο του Lubang και την προκυμαία στο λιμάνι πριν φτάσουν οι Σύμμαχοι, και ύστερα να συνεχίσει με τακτικές ανταρτοπολέμου. Μια εντολή ξεχώριζε από τις υπόλοιπες: «Υπό καμία συνθήκη δεν θα παραδοθείς. Υπό καμία συνθήκη δεν θα αυτοκτονήσεις.»

Το όνομά του: Hiroo Onoda. Θα υπάκουε αυτή τη διαταγή για σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου — 10.416 μέρες, αν θέλουμε ακρίβεια.

Ο Hiroo Onoda γεννήθηκε στις 19 Μαρτίου 1922, στο χωριό Kamekawa της επαρχίας Wakayama. Καταγόταν από γενιά σαμουράι — μια λεπτομέρεια που ο ίδιος θεωρούσε καθοριστική για τον χαρακτήρα του. Ο πατέρας του υπηρέτησε ως λοχίας στο ιππικό και σκοτώθηκε στον Σινοϊαπωνικό Πόλεμο. Η μητέρα του τον μεγάλωσε με αυστηρότητα και πειθαρχία.

Το 1939, σε ηλικία 17 ετών, πήγε να δουλέψει σε υποκατάστημα της εταιρίας Tajima Yoko στη Wuhan της Κίνας. Τρία χρόνια αργότερα, το 1942, κλήθηκε στον Αυτοκρατορικό Ιαπωνικό Στρατό. Δεν τοποθετήθηκε σε μια απλή μονάδα πεζικού. Αντ" αυτού, επιλέχθηκε για τη Σχολή Nakano — τη σχολή πληροφοριών του στρατού — όπου εκπαιδεύτηκε σε ανταρτοπόλεμο, δολιοφθορά, σαμποτάζ, αντικατασκοπεία και προπαγάνδα. Ήταν ο τέλειος στρατιώτης για αποστολές πίσω από τις εχθρικές γραμμές.

Στις 26 Δεκεμβρίου 1944 στάλθηκε στο Lubang. Η αποστολή: σαμποτάζ και ανταρτοπόλεμος. Όμως, ανώτεροι αξιωματικοί στο νησί τον εμπόδισαν να εκτελέσει τις αρχικές εντολές του, πράγμα που βοήθησε τους Αμερικανούς να καταλάβουν εύκολα το νησί στις 28 Φεβρουαρίου 1945. Σύντομα, από τη μονάδα δεκάδων ανδρών, απέμειναν μόνο τέσσερις: ο Ανθυπολοχαγός Onoda, ο Στρατιώτης Yuichi Akatsu, ο Δεκανέας Shōichi Shimada και ο Πρωτοστρατιώτης Kinshichi Kozuka. Τράβηξαν στα βουνά του νησιού.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Ο ορειβάτης που έκοψε το χέρι του για να σωθεί

Τον Αύγουστο του 1945, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε. Η Ιαπωνία υπέγραψε την παράδοση. Στο μικρό νησί Lubang, η μάχη είχε σιγήσει — αλλά ο Onoda αντιμετώπιζε την ησυχία σαν στρατηγική παγίδα. Κάθε σιωπή, σκέφτηκε, ήταν η ηρεμία πριν την επόμενη επίθεση.

Τον Οκτώβριο του 1945, μια ξεχωριστή ομάδα Ιαπώνων κρυμμένων στο νησί τους έδειξε ένα φυλλάδιο που είχαν αφήσει οι ντόπιοι: «Ο πόλεμος τελείωσε στις 15 Αυγούστου. Κατεβείτε από τα βουνά!» Ο Onoda το απέρριψε αμέσως ως προπαγάνδα. Άλλωστε, αυτό ακριβώς τον είχαν μάθει στη Σχολή Nakano: ο εχθρός θα χρησιμοποιήσει κάθε τέχνασμα.

Προς τα τέλη του 1945, φυλλάδια με διαταγή παράδοσης από τον Στρατηγό Tomoyuki Yamashita της 14ης Στρατιάς ρίχτηκαν εναέρια πάνω στο Lubang. Ο Onoda και οι σύντροφοί του τα μελέτησαν σχολαστικά, ένα προς ένα. Εντόπισαν ανακρίβειες στη φρασεολογία — σημεία που θεώρησαν αδύνατο να προέρχονται από γνήσια ιαπωνική στρατιωτική διαταγή. Κατέληξαν ότι ήταν πλαστά.

Ο Onoda δεν μπορούσε να φανταστεί μια Ιαπωνία που παραδίδεται. Στο μυαλό του, η αυτοκρατορία ζούσε ακόμα — κι εκείνος ήταν στρατιώτης της.

Οι τέσσερις άνδρες αναπτύξαν μια δική τους ρουτίνα επιβίωσης. Έτρωγαν μπανάνες, καρύδες, κλεμμένο ρύζι από χωράφια ντόπιων, και κρέας από βοοειδή που σφάζαν κατά τις νυχτερινές επιδρομές τους. Ο Onoda αντιμετώπιζε κάθε κάτοικο του Lubang ως εχθρό αντάρτη — σκότωσε ντόπιους αγρότες και συγκρούστηκε επανειλημμένα με αστυνομία και περιπόλους. Φέρεται να σκότωσε έως 30 αμάχους κατά τη διάρκεια των δεκαετιών στο νησί.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Wojtek: η αρκούδα που πολέμησε στον Β΄ Παγκόσμιο

Τον Σεπτέμβριο του 1949, ο Akatsu αποσκίρτησε. Τους εγκατέλειψε μέσα στη νύχτα. Περιπλανήθηκε μόνος για έξι μήνες ώσπου παραδόθηκε στις φιλιππινέζικες αρχές τον Μάρτιο του 1950. Οι τρεις εναπομείναντες το θεώρησαν προδοσία — κι έγιναν ακόμη πιο καχύποπτοι.

Τον Φεβρουάριο του 1952, αεροπλάνα έριξαν φωτογραφίες και γράμματα από τις οικογένειες των στρατιωτών. Ο Onoda τα διάβασε. Αναγνώρισε τον γραφικό χαρακτήρα. Δεν μετακινήθηκε: «Υπέθεσα πως οι οικογένειές μας ζούσαν υπό κατοχή και τις ανάγκαζαν να γράψουν αυτά.»

Τον Ιούνιο του 1953, ο Shimada τραυματίστηκε στο πόδι κατά τη διάρκεια συμπλοκής με ντόπιους ψαράδες. Ο Onoda τον νοσήλευσε, τον κράτησε ζωντανό. Ένα χρόνο αργότερα, στις 7 Μαΐου 1954, ο Shimada σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυρών με μονάδα του Φιλιππινέζικου Στρατού που συνάντησε τυχαία τους δύο άνδρες κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης. Ο Onoda έθαψε τον σύντροφό του μόνος.

Απέμειναν μόνο δύο: ο Onoda και ο Kozuka. Μαζί κράτησαν τον πόλεμό τους ζωντανό για άλλα 18 χρόνια. Στις 19 Οκτωβρίου 1972, ο Kozuka σκοτώθηκε από αστυνομικούς κατά τη διάρκεια μιας επαναλαμβανόμενης επιδρομής — έκαιγαν σωρούς ρυζιού που είχαν θερίσει οι χωρικοί, ως σήμα προς άλλες ιαπωνικές δυνάμεις ότι η ομάδα τους ήταν ακόμα ενεργή. Ο Onoda έμεινε ολομόναχος. Μόνος σε έναν πόλεμο που είχε τελειώσει γενιές πριν.

Στις 20 Φεβρουαρίου 1974, ένας 23χρονος Ιάπωνας τυχοδιώκτης-ταξιδιώτης, ο Norio Suzuki, πάτησε στο νησί Lubang. Ήταν ένας ανεπίσημος εξερευνητής με μακριά μαλλιά και σακίδιο στην πλάτη — ή αλλιώς, έτσι τον περιέγραψε αργότερα ο Onoda, «αυτό το χιπάκι». Ο Suzuki είχε πει στους φίλους του ότι ψάχνει «τον Υπολοχαγό Onoda, ένα πάντα, και τον Απομινάβλε Άνθρωπο των Χιονιών, με αυτή τη σειρά».

📖 Διαβάστε περισσότερα: Hachiko: ο σκύλος που περίμενε 10 χρόνια

Ο Suzuki βρήκε τον Onoda μετά από τέσσερις μέρες αναζήτησης μέσα στη ζούγκλα — κάτι που δεκάδες στρατιωτικές αποστολές, αστυνομικές ομάδες και σωστικά συνεργεία δεν είχαν καταφέρει σε τρεις δεκαετίες. Ο παλιός στρατιώτης ήταν επιφυλακτικός. Ο Suzuki μίλησε ήρεμα: «Onoda-san, ο Αυτοκράτορας και ο λαός της Ιαπωνίας ανησυχούν για σένα.» Ο Onoda αγνόησε τα λόγια. Ήταν σταθερός: δεν θα εγκατέλειπε τη θέση του εκτός αν λάμβανε επίσημη στρατιωτική διαταγή από τον ανώτερό του.

Στις 9 Μαρτίου 1974, μέσα στην κατάφυτη ζούγκλα του Lubang, ο Hiroo Onoda στάθηκε μπροστά στον πρώην διοικητή του. Στα 52 του χρόνια, φορούσε ακόμα τη ρακένδυτη στρατιωτική στολή του. Κρατούσε ένα τυφέκιο Arisaka Type 99 — σε άψογη κατάσταση, γυαλισμένο με εμμονή — 500 σφαίρες, χειροβομβίδες, το σαμουράι σπαθί του κι ένα στιλέτο σε λευκή θήκη. Το στιλέτο ήταν δώρο της μητέρας του, που του το έδωσε πριν φύγει, για seppuku αν τον αιχμαλώτιζε ο εχθρός.

Ο Taniguchi διάβασε τρεις εντολές. Πρώτη: σύμφωνα με αυτοκρατορική διαταγή, η 14η Στρατιά έχει παύσει κάθε μαχητική δραστηριότητα. Δεύτερη: το Ειδικό Απόσπασμα Πληροφοριών απαλλάσσεται από κάθε στρατιωτική υποχρέωση. Τρίτη: μονάδες και άτομα οφείλουν να σταματήσουν αμέσως τις επιχειρήσεις και να τεθούν υπό τις εντολές των πλησιέστερων αμερικανικών ή φιλιππινέζικων δυνάμεων.

Ο Onoda ακούμπησε. Σήκωσε το χέρι σε χαιρετισμό. Κατέθεσε τα όπλα. Είχαν περάσει 28 χρόνια, 6 μήνες και 8 ημέρες από την ιαπωνική παράδοση.

Την επομένη, 10 Μαρτίου, παραδόθηκε επίσημα στις φιλιππινέζικες δυνάμεις στη βάση ραντάρ του Lubang. Στις 11 Μαρτίου, σε τελετή στο Παλάτι Malacañang στη Μανίλα, παρέδωσε το σπαθί του στον Πρόεδρο Ferdinand Marcos. Ο Marcos τού χορήγησε πλήρη χάρη. Οι κάτοικοι του Lubang — οικογένειες ανθρώπων που ο Onoda σκότωσε — δεν τον συγχώρησαν ποτέ. Δεκαετίες αργότερα, σε επίσκεψή του το 1996, πενήντα συγγενείς θυμάτων διαδήλωσαν εναντίον του.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Η ομάδα ράγκμπι που επέζησε 72 μέρες στις Άνδεις

Η ιαπωνική κυβέρνηση τον είχε κηρύξει νεκρό το 1959. Όταν επέστρεψε ζωντανός τον Μάρτιο του 1974, τον υποδέχτηκαν σαν ήρωα σε μια πατρίδα που δεν τον θυμόταν. Του προσέφεραν μεγάλο χρηματικό ποσό σε καθυστερημένες αποδοχές. Αρνήθηκε. Χρήματα που του έδωσαν θαυμαστές τα δώρισε στο ιερό Yasukuni.

Αλλά ο Onoda αισθανόταν ξένος. Η αυτοκρατορική Ιαπωνία που είχε πολεμήσει δεν υπήρχε πια. Ο στρατός είχε διαλυθεί. Η χώρα είχε αναλάβει ευθύνη για τον πόλεμο. Ο Onoda διαφωνούσε με όλα. Έγραψε τη βιογραφία του, «Δεν Παραδίδομαι: Ο Τριαντάχρονος Πόλεμός Μου» — ένα μπεστ-σέλερ που εκδόθηκε μέσα στο 1974.

Τον Απρίλιο του 1975, ακολουθώντας τα βήματα του αδερφού του Tadao, έφυγε για τη Βραζιλία. Εγκαταστάθηκε στην αποικία Jamic, μια ιαπωνοβραζιλιάνικη κοινότητα στο Terenos, στο Mato Grosso do Sul. Παντρεύτηκε το 1976 και έγινε κτηνοτρόφος. Η φύση τού ταίριαζε — ένας άνθρωπος που είχε ζήσει στη ζούγκλα ήξερε πώς να ζει κοντά στη γη.

Αλλά η Ιαπωνία τον τράβηξε πίσω. Το 1980, διαβάζοντας για έναν ιαπωνικό φόνο γονέων από τον έφηβο γιο τους, αποφάσισε να επιστρέψει. Το 1984 ίδρυσε τη σχολή Onoda Shizen Juku στη Φουκουσίμα — ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη φύση για νέους. Πίστευε βαθιά ότι η επαφή με τη φύση χτίζει χαρακτήρα και πειθαρχία στα παιδιά.

Ο Hiroo Onoda πέθανε στις 16 Ιανουαρίου 2014, σε ηλικία 91 ετών, από καρδιακή ανεπάρκεια λόγω πνευμονίας, στο Νοσοκομείο St. Luke's στο Τόκιο. Ο τότε Γενικός Γραμματέας Yoshihide Suga σχολίασε: «Θυμάμαι ζωντανά ότι βεβαιώθηκα για το τέλος του πολέμου μόνο όταν ο κ. Onoda επέστρεψε στην Ιαπωνία.»

Η ιστορία του παραμένει ένα ερώτημα χωρίς εύκολη απάντηση: πού τελειώνει η πίστη κι αρχίζει η τρέλα; Η αφοσίωση, η πειθαρχία, η ακλόνητη υπακοή σε μια διαταγή — αυτά τον κράτησαν ζωντανό στη ζούγκλα για σχεδόν τρεις δεκαετίες. Αλλά τον μετέτρεψαν κι σε δολοφόνο αθώων.