Στα 16 του, παρίστανε τον πιλότο αεροπορικής εταιρείας. Στα 17, τον γιατρό σε νοσοκομείο. Στα 19, τον δικηγόρο. Αυτά τουλάχιστον ισχυρίστηκε ο Frank Abagnale Jr. — ο πιο τολμηρός απατεώνας του 20ού αιώνα, ή τουλάχιστον ο πιο πειστικός αφηγητής. Η ιστορία του είναι τόσο απίθανη που ο Στίβεν Σπίλμπεργκ την έκανε ταινία το 2002. Αλλά τις τελευταίες δεκαετίες, δημοσιογράφοι και ερευνητές έχουν αποκαλύψει ότι η πραγματικότητα ίσως είναι πολύ διαφορετική από τον μύθο.
📖 Διαβάστε περισσότερα: Theranos: η εταιρεία δισεκατομμυρίων που δεν υπήρχε
16 Ηλικία έναρξης · $2.5M Πλαστές επιταγές* · 26 Χώρες* · 8 Ταυτότητες*
Ο Frank William Abagnale Jr. γεννήθηκε στις 27 Απριλίου 1948, στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Ο πατέρας του, Frank Sr., ήταν Ιταλοαμερικανός επιχειρηματίας. Η μητέρα του ήταν Γαλλίδα, κατάγετο από τους Pieds-noirs. Μεγάλωσε στο Μπρόνξβιλ, ένα εύπορο προάστιο — αλλά η εικόνα σταθερότητας ήταν ψεύτικη.
Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν 12 ετών. Πήραν διαζύγιο όταν έγινε 15. Τον Δεκέμβριο του 1964, στα 16 του, κατατάχθηκε στο Αμερικανικό Ναυτικό — αλλά αποστρατεύτηκε μετά από τρεις μήνες. Λίγες εβδομάδες αργότερα, συνελήφθη για μικρή κλοπή. Τον Μάρτιο 1965, παρουσιάστηκε ως αστυνομικός σε μια κάτοικο του Μάουντ Βέρνον, κρατώντας πλαστικό πιστόλι και χάρτινο σήμα. Η αστυνομία τον συνέλαβε ξανά.
Τον Ιούνιο 1965, το FBI τον συνέλαβε στο Γιούρικα της Καλιφόρνια για κλοπή ενός Ford Mustang — που ανήκε σε γείτονα του πατέρα του. Είχε χρηματοδοτήσει το ταξίδι πλαστογραφώντας επιταγές. Ο Abagnale ήταν μόλις 17 — και ήδη στον δρόμο χωρίς επιστροφή.
Σύμφωνα με τον Abagnale, η πρώτη μεγάλη κίνηση ήταν να παριστάνει πιλότο. Πήρε τηλέφωνο, ζήτησε αντικατάσταση στολής, και ξεκίνησε να «ταξιδεύει δωρεάν» ως αναπληρωτής πιλότος — deadheading, όπως λέγεται στο αεροπορικό επάγγελμα. Ο ίδιος αμφιταλαντεύτηκε μεταξύ Pan Am και TWA σε διαφορετικές αφηγήσεις.
Ισχυρίζεται ότι δεν πιλότησε ποτέ αεροσκάφος — απλώς καθόταν στο κόκπιτ, αντέγραφε τις κινήσεις του κυβερνήτη, και βασιζόταν στη στολή για να μη θέτει κανείς ερωτήσεις. Σε δύο χρόνια, εμφανίστηκε σε δεκάδες πτήσεις χωρίς ποτέ να πληρώσει εισιτήριο.
Ωστόσο, δικαστικά αρχεία δείχνουν ότι ο Abagnale εγκλείστηκε στη φυλακή Great Meadow στη Νέα Υόρκη από τον Ιούλιο 1965 μέχρι τον Δεκέμβριο 1968 — δηλαδή ακριβώς στην περίοδο που ισχυρίζεται ότι ταξίδευε ελεύθερα ως πιλότος. Εκπρόσωπος της Pan Am δήλωσε στον Τύπο: «Δεν θα ξεχνούσαμε 2,5 εκατομμύρια σε πλαστές επιταγές. Αυτός ο τύπος είναι τόσο ψεύτικος όσο ένα χαρτονόμισμα τριών δολαρίων.»
Όταν η δράση με τα αεροπλάνα έγινε επικίνδυνη, ο Abagnale ισχυρίζεται ότι γίνεται γιατρός — επιβλέπων παιδίατρος στο Cobb General Hospital, κοντά στην Ατλάντα. Πλαστογράφησε πτυχίο Ιατρικής από το Columbia. Για 11 μήνες, υπέγραφε ό,τι του φέρναν οι ειδικευόμενοι, χωρίς να ξέρει τίποτα από ιατρική.
Η στρατηγική του (κατά τα λεγόμενά του) ήταν απλή: ως επιβλέπων, δεν εξέταζε ασθενείς. «Αν ο εφημερεύων μου ζητούσε γνώμη, του έλεγα ότι συμφωνώ με αυτόν.» Σταμάτησε, λέει, μετά από ένα περιστατικό με μωρό που δεν ανέπνεε.
Μια νύχτα φέρανε ένα μωρό που δεν αναπνούσε. Οι νοσοκόμες με κοίταξαν. Δεν ήξερα τι να κάνω. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι κάποιος θα πέθαινε αν συνέχιζα.
Ωστόσο, η αλήθεια είναι πιο σκοτεινή. Διοικητικά στελέχη του νοσοκομείου δήλωσαν σε δημοσιογράφο ότι δεν υπήρχε νυχτερινή βάρδια παιδιατρικής, ούτε η θέση που ο Abagnale περιγράφει. Και τα αρχεία φυλακής δείχνουν ότι στην ηλικία των 18, ο Abagnale ήταν κρατούμενος — όχι γιατρός. Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ότι στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, το 1970, παρουσιάστηκε ως γιατρός και πιλότος για να «εξετάσει» φοιτήτριες — κάτι που ο ίδιος παραδέχτηκε.
Μετά τον γιατρό, ισχυρίζεται ότι ήρθε ο δικηγόρος. Σύμφωνα με τον Abagnale, πλαστογράφησε πτυχίο Νομικής από το Χάρβαρντ, πέρασε τις εξετάσεις δικηγορικού συλλόγου της Λουιζιάνα μετά από τρεις αποτυχίες, και εργάστηκε 8 μήνες ως βοηθός γενικού εισαγγελέα. Ένας πραγματικός απόφοιτος του Χάρβαρντ στο ίδιο γραφείο τον υποψιάστηκε, λέει, και εξαφανίστηκε μέσα στη νύχτα.
Η πραγματικότητα; Ο Δικηγορικός Σύλλογος της Λουιζιάνα επιβεβαίωσε ότι κανένας με το όνομα Abagnale — ή ψευδώνυμο — δεν έδωσε ποτέ εξετάσεις. Η γραμματεία του Γενικού Εισαγγελέα διερεύνησε πληρωμές σε υπαλλήλους εκείνης της περιόδου και δεν βρήκε κανένα ίχνος του. Ο Kenneth DeJean, πρώτος βοηθός εισαγγελέας, ήταν σαφής: «Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι απατεώνας — είναι ψεύτης.»
📖 Διαβάστε περισσότερα: Ο απατεώνας που πούλησε τον Πύργο του Άιφελ
Η πραγματική δεξιοτεχνία του Abagnale ήταν η πλαστογραφία επιταγών. Μελετούσε τύπους γραμμάτων, αριθμούς λογαριασμών και υπογραφές. Χρησιμοποιούσε ψεύτικες ταυτότητες, εξαργύρωνε επιταγές σε ξενοδοχεία, αεροδρόμια και τράπεζες. Ο ίδιος ισχυρίστηκε επιταγές αξίας 2,5 εκατομμυρίων δολαρίων σε 26 χώρες. Η τεχνική του, σύμφωνα με τις ομιλίες του, βασιζόταν στη λεπτομερή αντιγραφή λογοτύπων, στην αποστήθιση ρουτίνας ταμείων και στη σωστή εμφάνιση — πάντα κοστούμι, πάντα χαμόγελο, πάντα αυτοπεποίθηση.
Τα δικαστικά αρχεία, όμως, λένε κάτι διαφορετικό. Ομοσπονδιακά έγγραφα δείχνουν ότι η καταδίκη του αφορούσε 10 πλαστές επιταγές Pan Am σε πέντε πολιτείες, αξίας κάτω από 1.500 δολάρια. Σε σημερινές τιμές, κάτι παραπάνω από 12.000 δολάρια — πολύ μακριά από τα εκατομμύρια που ισχυρίζεται. Κανένα δικαστήριο δεν κατέγραψε ποτέ ποσά εκατομμυρίων. Η ιστορία που έγινε ταινία βασίζεται στη δική του αφήγηση, όχι στα δικαστικά αρχεία.
Τον Σεπτέμβριο του 1969, ο Abagnale συνελήφθη στη Μονπελιέ της Γαλλίας — είχε κλέψει αυτοκίνητο και εξαπατήσει δύο οικογένειες στη Σουηδία. Φυλακίστηκε τρεις μήνες στο γαλλικό σωφρονιστικό κατάστημα του Περπινιάν, σε συνθήκες που ο ίδιος περιέγραψε αργότερα ως εφιαλτικές. Μετά εκδόθηκε στη Σουηδία, όπου κρατήθηκε δύο μήνες στο Μάλμε πριν απελαθεί στις ΗΠΑ τον Ιούνιο 1970.
Στις ΗΠΑ, εξαργύρωσε πλαστές επιταγές σε πανεπιστημιακές πόλεις, εμφανιζόμενος ως πιλότος. Τον Νοέμβριο 1970, συνελήφθη στην κομητεία Κομπ της Τζόρτζιας. Δραπέτευσε από τη φυλακή — κρύφτηκε κάτω από ένα φορτηγό σύμφωνα με μια εκδοχή, ή πέρασε από παράθυρο κελιού σύμφωνα με μια άλλη — αλλά πιάστηκε τέσσερις μέρες αργότερα στη Νέα Υόρκη. Καταδικάστηκε σε 12 χρόνια ομοσπονδιακής φυλακής. Αποφυλακίστηκε υπό όρους μετά από περίπου δύο χρόνια, τον Φεβρουάριο 1974, υπό τον όρο να βρει σταθερή εργασία.
Μετά την αποφυλάκισή του, ο Abagnale δούλεψε ως μάγειρας, υπάλληλος μίνι μάρκετ και χειριστής κινηματογραφικού προβολέα — απολύθηκε από τις περισσότερες θέσεις όταν ανακαλύπτονταν το ποινικό του μητρώο. Πλησίασε μια τράπεζα και πρότεινε να εξηγεί στο προσωπικό πώς λειτουργεί η πλαστογραφία επιταγών. Αν δεν τους χρησίμευε, δεν θα χρέωνε τίποτα. Η τράπεζα συμφώνησε.
Από εκεί ξεκίνησε η νέα καριέρα. Το 1976, ίδρυσε την Abagnale & Associates, εταιρεία συμβούλων ασφαλείας. Δούλεψε με τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και κυβερνητικούς φορείς — ενώ παράλληλα χρέωνε δεκάδες χιλιάδες δολάρια ανά ομιλία σε εταιρικά συνέδρια. Ισχυρίστηκε ότι δούλευε στενά με το FBI, ότι δίδασκε ηθική στην Ακαδημία του FBI στο Κουάντικο, ότι ο διευθυντής του FBI τον χρησιμοποιούσε σε μυστικές αποστολές. Το FBI, ωστόσο, επιβεβαίωσε μόνο ότι ο Abagnale «δίνει ομιλίες στην Ακαδημία κατά καιρούς» — αρνούμενο τα υπόλοιπα.
Ό,τι έκανα στα 16, 17, 18 μου ήταν ανήθικο, παράνομο και ντροπιαστικό. Αλλά αν μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό που ξέρω για να προστατέψω κόσμο — αυτό θα κάνω.
Το 2002, ο Στίβεν Σπίλμπεργκ γυρίζει την ταινία «Catch Me If You Can» με τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Ο Abagnale κάνει cameo ως Γάλλος αστυνομικός. Η ταινία κερδίζει εκατομμύρια και μετατρέπει τον Abagnale σε θρύλο. Ακολουθεί μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ.
Αλλά η φήμη φέρνει ερευνητές. Ο δημοσιογράφος Ira Perry, ήδη από το 1978, είχε αποκαλύψει ασυνέπειες. Το 2020, ο ερευνητής Alan C. Logan δημοσιεύει το βιβλίο «The Greatest Hoax on Earth», χρησιμοποιώντας δικαστικά αρχεία, φυλακιστικά μητρώα και μαρτυρίες θυμάτων. Η έρευνά του αποδεικνύει ότι ο Abagnale ήταν κρατούμενος στη φυλακή Great Meadow μεταξύ 17 και 20 ετών — ακριβώς στην περίοδο που λέει ότι ταξίδευε σαν πιλότος και δούλευε σαν γιατρός.
Το 2022, ο δημοσιογράφος Javier Leiva επαλήθευσε ανεξάρτητα τα ίδια αρχεία. Αντιμετώπισε τον Abagnale σε συνέδριο στο Λας Βέγκας. Η Google πρόσθεσε αποποίηση ευθύνης στην ομιλία του στο Talks at Google. Και στο Πανεπιστήμιο Xavier, που του απένειμε βραβείο ηθικής, ένα μέλος του κοινού ρώτησε δημόσια: «Θα παραδεχτείτε ότι λέτε ψέματα;» Ο Abagnale αρνήθηκε.
Ίσως η μεγαλύτερη απάτη του Frank Abagnale δεν ήταν ο πιλότος, ο γιατρός ή ο δικηγόρος — αλλά αυτή που συνεχίζει ακόμα: η ιστορία ενός αληθινού εαυτού που πιθανότατα δεν υπήρξε ποτέ με τον τρόπο που αφηγείται. Ένα σπασμένο παιδί από τη Νέα Υόρκη που έγινε μικροαπατεώνας, πέρασε τα κρίσιμα χρόνια στη φυλακή, κι αργότερα κατασκεύασε ένα θρύλο τόσο πειστικό που ο Χόλιγουντ τον πίστεψε.
Σήμερα, στα 77 του, ο Abagnale ζει στο νησί Ντάνιελ στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνα με τη σύζυγό του, Kelly — παντρεμένοι πάνω από 40 χρόνια, τρεις γιοι. Η περιουσία του χτίστηκε πάνω σε εταιρικές ομιλίες, βιβλία και τη φήμη που ξεκίνησε ένα βιβλίο στα τέλη της δεκαετίας του '70. Αληθινά ή υπερβολικά, τα λόγια του δίδαξαν εκατομμύρια ανθρώπους για τους κινδύνους της πλαστογραφίας. Αλλά η ερώτηση που αφήνει πίσω του είναι σκοτεινότερη: πόσο εύκολα πιστεύουμε αυτό που θέλουμε να ακούσουμε;
