Τον Φεβρουάριο του 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/851 που ορίζει μηδενικές εκπομπές CO₂ για όλα τα νέα αυτοκίνητα και βαν από το 2035. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό για τους Έλληνες οδηγούς, ποιες εξαιρέσεις υπάρχουν, και πώς μπορείτε να προετοιμαστείτε;
Τι Ακριβώς Προβλέπει ο Κανονισμός
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/851 αποτελεί μέρος του πακέτου "Fit for 55″ που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο 2021 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος: η ΕΕ να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατά 55% ως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, και να γίνει κλιματικά ουδέτερη ως το 2050.
Χρονοδιάγραμμα Ψήφισης
- Ιούλιος 2021: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει 100% μείωση CO₂ για νέα αυτοκίνητα ως το 2035
- 8 Ιουνίου 2022: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει υπέρ
- 29 Ιουνίου 2022: Μετά από 16 ώρες διαπραγματεύσεων, και οι 27 υπουργοί Περιβάλλοντος συμφωνούν
- 14 Φεβρουαρίου 2023: Τελική έγκριση — ο νόμος για «μηδενικές εκπομπές CO₂ από νέα αυτοκίνητα και βαν το 2035» γίνεται πραγματικότητα
Σημαντική Διευκρίνιση
Η απαγόρευση αφορά μόνο τις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων. Τα υπάρχοντα βενζινοκίνητα και ντιζελοκίνητα θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν κανονικά. Μπορείτε επίσης να αγοράσετε μεταχειρισμένο βενζινοκίνητο μετά το 2035.
Η Εξαίρεση των E-Fuels
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του κανονισμού ήταν η πίεση της Γερμανίας για εξαίρεση υπέρ των e-fuels (συνθετικά καύσιμα). Η Γερμανία αρχικά αρνήθηκε να υπερψηφίσει τον κανονισμό, ζητώντας να επιτρέπονται κινητήρες εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιούν CO₂-ουδέτερα συνθετικά καύσιμα.
Ο Frans Timmermans, τότε Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν για το European Green Deal, δήλωσε ότι είχε «ανοιχτό μυαλό» σχετικά με τα e-fuels, αλλά τόνισε ότι τα υβριδικά δεν αρκούν για την επίτευξη των στόχων.
Τι Επιτρέπεται μετά το 2035
- 🔋 Πλήρως ηλεκτρικά (BEV)
- ⚡ Fuel Cell υδρογόνου (FCEV)
- ⛽ E-fuels (CO₂-ουδέτερα συνθετικά) — υπό εξέταση
Τι Απαγορεύεται μετά το 2035
- 🚫 Νέα βενζινοκίνητα
- 🚫 Νέα ντιζελοκίνητα
- 🚫 Νέα υβριδικά (HEV/PHEV)
- 🚫 Νέα LPG/CNG
Αντιδράσεις Κρατών-Μελών
Αν και και οι 27 χώρες ψήφισαν τελικά υπέρ, οι αντιδράσεις δεν λείπουν:
| Χώρα | Θέση | Σημαντικό |
|---|---|---|
| 🇩🇪 Γερμανία | Υπέρ, με όρους | Ζήτησε εξαίρεση για e-fuels |
| 🇮🇹 Ιταλία | Κριτική | Η Meloni καταδίκασε την «ιδεολογική τρέλα» — ζητά αναθεώρηση |
| 🇵🇱 Πολωνία | Αρνητική | Κατέθεσε προσφυγές στο CJEU (Αύγουστος 2023) |
| 🇬🇷 Ελλάδα | Υπέρ | Δεσμεύεται μέσω του κανονισμού ΕΕ |
| 🇳🇴 Νορβηγία | Πρωτοπόρα | Ήδη 79,6% μερίδιο EV (Q2 2023) — χωρίς επίσημη απαγόρευση |
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Giorgia Meloni χαρακτήρισε την απαγόρευση ως μέτρο που θα «καταδικάσει την Ευρώπη σε νέες στρατηγικές εξαρτήσεις, όπως τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα», δηλώνοντας: "Η μείωση των ρυπογόνων εκπομπών είναι ο δρόμος που θέλουμε να ακολουθήσουμε, αλλά με κοινή λογική."
Παγκόσμιο Τοπίο Απαγορεύσεων
Η ΕΕ δεν είναι μόνη. Πολλές χώρες έχουν ανακοινώσει παρόμοιους στόχους, ενώ στη Διακήρυξη της Γλασκώβης (COP26, 2021) 30 χώρες δεσμεύτηκαν για σταδιακή κατάργηση — αξιοσημείωτο ότι οι ΗΠΑ, Κίνα, Toyota, VW, Renault-Nissan και Hyundai-Kia δεν υπέγραψαν.
| Χώρα/Περιοχή | Στόχος | Σχόλια |
|---|---|---|
| 🇪🇺 ΕΕ (27 χώρες) | 2035 | Κανονισμός (ΕΕ) 2023/851 |
| 🇬🇧 Ηνωμένο Βασίλειο | 2030/2035 | 2030 βενζίνη/ντίζελ, 2035 υβριδικά |
| 🇨🇳 Κίνα | 2035 | Δεν υπέγραψε τη Γλασκώβη — ισχυρή EV αγορά |
| 🇨🇦 Καναδάς | 2035 | Νομοθετημένο |
| 🇯🇵 Ιαπωνία | 2035 | Τα υβριδικά συνεχίζονται |
| 🇳🇴 Νορβηγία | ~2025 | 79,6% EV πωλήσεις ήδη — στην πράξη το επιτυγχάνει |
Τι Λένε οι Αυτοκινητοβιομηχανίες
Οι μεγάλοι κατασκευαστές αντιδρούν διαφορετικά. Ορισμένοι δεσμεύονται για πλήρη ηλεκτροκίνηση, ενώ άλλοι (κυρίως Ιαπωνικοί) προτιμούν μεικτή στρατηγική:
Ήδη 100% ηλεκτρική — δεν χρειάζεται αλλαγή
Στόχος 100% EV στην Ευρώπη ως 2030
Στόχος 2030, με εξαιρέσεις σε ορισμένες αγορές
Στόχος 100% EV ως 2030
Στόχος 2040 — πιο αργή μετάβαση
Στόχος 2035 — ευθυγράμμιση με νομοθεσία
Χωρίς δέσμευση — στοχεύει 3,5 εκ. EV/χρόνο ως 2030
Στόχος 2040 — αργή προσέγγιση
Απώλειες Θέσεων Εργασίας
Μεταξύ 2019-2023, η ΕΕ κατέγραψε πάνω από 853.000 απώλειες θέσεων στη μεταποίηση, συμπεριλαμβανομένης της αυτοκινητοβιομηχανίας. Τα συνδικάτα προειδοποιούν ότι το Green Deal θέτει σε κίνδυνο 11 εκατομμύρια θέσεις, ενώ μελέτη εκτιμά πιθανή απώλεια 500.000 θέσεων μόνο στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Τι Σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ, δεσμεύεται πλήρως από τον Κανονισμό 2023/851. Στην πράξη, αυτό σημαίνει:
Σημερινή Κατάσταση
- Μερίδιο EV: ~12,4% (2024), από 5,3% (Q2 2023)
- Αθήνα: σύστημα ζυγός/μονός — EVs εξαιρούνται
- Μηδέν τέλη κυκλοφορίας για BEV
- Δωρεάν δημοτική στάθμευση ως 31/12/2026
- Πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» με επιδοτήσεις ως €8.400
Μέχρι το 2035
- Σημαντική αύξηση δικτύου φόρτισης
- Νέες κατοικίες υποχρεωτικά με φορτιστή
- Σταδιακή μείωση κινήτρων (αφού γίνουν mainstream)
- Πιθανές ζώνες χαμηλών εκπομπών στα αστικά κέντρα
- Αύξηση μεταχειρισμένων EV στην αγορά
Πρακτικός Οδηγός: Τι Πρέπει να Κάνετε
Αγοράζετε αυτοκίνητο σήμερα;
Σκεφτείτε ηλεκτρικό ή plug-in hybrid. Η αξία μεταπώλησης βενζινοκίνητων θα πέφτει σταδιακά.
Μένετε σε πολυκατοικία;
Ενημερωθείτε για τη νομοθεσία (Ν. 4710/2020) που επιτρέπει εγκατάσταση φορτιστή χωρίς άδεια γενικής συνέλευσης.
Εκμεταλλευτείτε τις επιδοτήσεις
Το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» προσφέρει ως €8.400 — αλλά τα κονδύλια εξαντλούνται γρήγορα.
Μη βιάζεστε — αλλά σχεδιάστε
Έχετε ακόμα ~9 χρόνια. Οι τιμές EV πέφτουν, τα μοντέλα πολλαπλασιάζονται, και το δίκτυο φόρτισης μεγαλώνει.
Η Αναθεώρηση του 2026
Ο κανονισμός προβλέπει αναθεώρηση το 2026 για αξιολόγηση της προόδου. Αρκετές χώρες, με πρωτοστάτη την Ιταλία (ο υπουργός Βιομηχανίας ζήτησε πιο πρώιμη αναθεώρηση τον Σεπτέμβριο 2024), πιέζουν για ευελιξία.
Πιθανά σενάρια:
Σενάριο 1: Ισχύει
Ο κανονισμός παραμένει ως έχει. Πιο πιθανό αν οι πωλήσεις EV συνεχίσουν ανοδικά (14,5% παγκοσμίως, 2023).
Σενάριο 2: Τροποποίηση
Εξαίρεση e-fuels επίσημα, πιθανή μικρή μετάθεση ημερομηνίας για ορισμένα μοντέλα.
Σενάριο 3: Ακύρωση
Εξαιρετικά απίθανο, αλλά οι πολιτικές πιέσεις (853.000 θέσεις, αγροτικές διαμαρτυρίες) δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Συμπέρασμα
Η απαγόρευση του 2035 είναι νομικά δεσμευτική και ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Δεν αφορά τα σημερινά αυτοκίνητα — μόνο τις πωλήσεις νέων. Η μετάβαση είναι σταδιακή: με τιμές EV να πέφτουν, δίκτυο φόρτισης να μεγαλώνει, και επιδοτήσεις που ακόμα τρέχουν, το 2035 δεν χρειάζεται να σας τρομάζει. Είναι ευκαιρία.
Σχετικά Άρθρα
Επιδότηση Ηλεκτρικού 2026
Αναλυτικός οδηγός για το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» με ποσά ως €8.400
Τέλη Κυκλοφορίας EV 2026
Πλήρης απαλλαγή τελών κυκλοφορίας για ηλεκτρικά
Ηλεκτρικό vs Υβριδικό 2026
Ποιο συμφέρει περισσότερο σήμερα;
